03/10/2026
CƠN CO GIẬT CỦA THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU MỸ: NƯỚC MỸ SẼ XỬ LÝ KHỐI NỢ 40.000 TỶ ĐÔ NHƯ THẾ NÀO? (Phần 3)
IX. Kịch bản 4 bước của Washington: ván cờ tráo nợ vĩ đại
Để giải quyết bài toán thế kỷ này, giới tinh hoa Washington không đưa ra văn bản công khai nào mang tên là "kế hoạch thoát nợ" cả, đương nhiên rồi. Tuy nhiên thì nếu mà xâu chuỗi hành động thực tế giữa Bộ Tài chính Mỹ và Fed, thì có một cái kịch bản 4 bước tinh vi đang dần lộ diện như sau:
- Bước 1: Chuyển dịch toàn bộ cấu trúc nợ từ kỳ hạn dài sang kỳ hạn cực ngắn, tước quyền định giá của thị trường tự do, đặt dưới sự kiểm soát của Fed.
- Bước 2: Dựng lên một cái lực cầu nhân tạo cả nghìn tỷ USD, chịu gom nợ ngắn hạn ở mức lãi suất gần như bằng 0 (cái này khó, thế nhưng mà họ làm được đấy).
- Bước 3: Thả nổi cho lạm phát thực tế tăng nhanh hơn mức lãi suất danh nghĩa chi trả.
- Bước 4: Ép các chủ thể giữ tiền mặt và tài sản nợ cố định (giả sử như là quỹ hưu trí, bảo hiểm, người gửi tiết kiệm) phải âm thầm gánh chịu cái sự hao mòn sức mua để hóa giải dần nợ công.
1. Đi sâu vào bước 1, chúng ta cần phải hiểu một cái nguyên tắc căn bản như sau: Chính phủ Mỹ họ không thể tự quyết định toàn bộ mặt bằng lãi suất. Hệ thống tồn tại 2 nhóm lãi suất do 2 thực thể hoàn toàn khác nhau định đoạt:
- Lãi suất ngắn hạn (giả sử như là vài tuần đến vài tháng, như kiểu là tín phiếu kho bạc ấy): Cái này thì do Fed toàn quyền áp đặt bằng lãi suất điều hành.
- Lãi suất dài hạn (giả sử như là trái phiếu kỳ hạn 10, 20, 30 năm): nó hoàn toàn do thị trường tự do quyết định qua các phiên đấu giá mở cửa dựa trên cái mức độ chấp nhận rủi ro của giới đầu tư toàn cầu.
- Bây giờ thì khi mà người mua quốc tế không còn mặn mà và họ liên tục đòi mức lãi suất dài hạn cao hơn, thì Bộ Tài chính Mỹ hiểu rằng họ không thể nào tiếp tục bán nợ ở cái chợ tự do được nữa rồi.
- Giải pháp: Đấy là chủ động dời sang một cái chợ nào đấy mà họ có thể thao túng được, đó thị trường nợ ngắn hạn do Fed kiểm soát.
- Số liệu thực tế thì đã phản ánh rõ toan tính này:
+ Hơn 2 năm vừa qua, bất chấp nhu cầu vay tiền tăng vọt, thì kho bạc Mỹ kiên quyết không tăng quy mô phát hành trong bất kỳ một phiên đấu giá trái phiếu dài hạn nào.
+ Thay vào đó thì họ dồn toàn lực phát hành tín phiếu kho bạc kỳ hạn 4 tuần: từ mức trung bình là 47 tỷ USD năm 2016, quy mô mỗi phiên đấu giá tín phiếu này đã tăng lên gấp đôi, lên 94 tỷ USD, trở thành cái công cụ nợ lớn nhất và có khối lượng phát hành định kỳ gấp 4 lần trái phiếu 30 năm.
- Chưa dừng lại thì kho bạc còn tăng gấp đôi quy mô chương trình mua lại trái phiếu từ 2 tỷ USD lên ít nhất là 4 tỷ USD/đợt. - Họ đang ráo riết dùng cái tiền vay ngắn hạn để chuộc lại chính các khoản nợ dài hạn trôi nổi, giống như kiểu là quẹt thẻ tín dụng ngắn hạn để trả dứt điểm khoản nợ mua nhà 10 năm sau mới đến hạn ấy, kiểu kiểu vậy.
- Đương nhiên, nếu mà xét trên sổ sách ấy, đây nó kiểu như là một cái nước đi phi lý vậy. Mua lại nợ dài hạn với một cái mức lãi suất cố định là chỉ có 3,4% bằng cách là phát hành tín phiếu mới chịu lãi lên tới 3,7% á. Vậy thì tại sao lại chủ động bỏ nợ rẻ để ôm nợ đắt?
+ Câu trả lời đấy là cái mức 3,4% của trái phiếu kỳ hạn 30 năm, tức là kỳ hạn dài ấy, thì đã bị khóa cứng theo luật suốt 3 thập kỷ, và họ không thể can thiệp.
+ Nhưng cái mức 3,7% ở đầu ngắn lại là cái con số mà Fed có thể dùng quyền lực để có thể ép về 2%, 1%, thậm chí nhá, kể cả là 0% bất cứ khi nào mà họ muốn.
+ Đến nay thì đã có khoảng 22% tổng quy mô nợ công của Mỹ được chuyển dịch trót lọt về cái đầu ngắn hạn rồi, con số này thì nó vẫn còn tiếp tục tăng lên đều đặn.
2. Bản chất của đạo luật stablecoin và lực cầu ngoại biên mới.
- Nuôi sống siêu cường bằng các khoản nợ ngắn hạn nó đặt ra một cái bài toán hóc búa khác. Đấy là liệu có ai đủ hàng nghìn tỷ USD để mà gom sạch cái lượng tín phiếu ngắn hạn khổng lồ này khi mà các ngân hàng trung ương họ đang tháo lui.
- Người mua lý tưởng nhất trong mắt của Washington phải là những người mà có nguồn vốn vô tận và quan trọng hơn nữa, đấy là tuyệt đối không bao giờ mặc cả về lãi suất, cái mảnh ghép chiến lược để giải quyết thế cờ tài chính này, đó là " Đạo luật về tiền mã hóa ổn định - Stablecoin."
- Đây thì nó không phải là cái sự thỏa hiệp của Washington với tiền số nhé, mà nó là kế hoạch số hóa và tái phân phối đồng USD trên quy mô toàn cầu.
+ Cụ thể là mỗi một cái đồng USD số lưu hành trên điện thoại đều sẽ cam kết đổi được 1 USD tiền thật.
+ Để bảo chứng thanh khoản thì các tổ chức phát hành sẽ bị luật pháp bắt buộc là sẽ phải nắm giữ tài sản dự trữ an toàn nhất. Đó là tín phiếu kho bạc kỳ hạn ngắn của chính phủ Mỹ. Đấy, hay chưa.
+ Hiểu đơn giản: ông nào mà dùng stablecoin ấy, thì gián tiếp là ôm nợ hộ chính phủ Mỹ đấy, bảo chứng nợ đấy.
- Hãy nhìn vào thực tế tại Argentina, Thổ Nhĩ Kỳ hay là Nigeria.
+ Người dân ở đó thì họ cài ví điện tử để mua USD số trong điện thoại. Họ không phải nhằm mục đích là kiếm lãi hay là so đo mức lãi suất trái phiếu Mỹ.
+ Cái động lực duy nhất của họ là tìm nơi trú ẩn khi mà đồng nội tệ của họ bốc hơi vì siêu lạm phát. Họ sẵn sàng nắm giữ USD số ở mức lãi suất đúng bằng 0% thôi, bởi vì 0% lãi suất bằng USD vẫn còn tốt hơn nhiều là việc mất 50% hay là 100% sức mua ngoài đời thực với cái đồng nội tệ đang lạm phát của họ.
- Điểm xuất thần về cấu trúc tài chính của Washington nằm ở sự chuyển dịch đối tượng khách hàng.
+ Ngày xưa thì khách hàng cũ của họ là các ngân hàng trung ương nước ngoài mang tính tập trung cao. Chỉ cần một cái cuộc xung đột về địa chính trị, một cái lệnh từ nguyên thủ thôi là cả khối tài sản cả trăm tỷ USD lập tức rút lui, đe dọa tới thanh khoản kho bạc Mỹ.
+ Thế nhưng bây giờ khách hàng mới là hàng trăm triệu cá nhân phân tán trên toàn cầu. Mỗi người thì họ cầm vài trăm USD đến vài ngàn USD số trong điện thoại, không một chính phủ nước nào có thể ra lệnh cho hàng trăm triệu con người cùng lúc, đồng loạt bán tháo được cả.
- Bằng cái cách vi mô hóa công cụ nợ, Washington đã dựng lên một cái lực cầu tự động mới, nó phân tán, nó miễn nhiễm với mọi đòn trừng phạt chính trị và sẵn sàng tài trợ cho cỗ máy nợ của Mỹ với mức lãi suất gần như bằng 0.
3. Lãi suất thực âm và canh bạc cuối cùng của đế chế USD.
- Khi mà nợ công đã chuyển dịch về ngắn hạn và lực cầu thụ động từ stablecoin được thiết lập, thì nước cờ quyết định sẽ được kích hoạt. Đó là chủ động duy trì trạng thái lãi suất thực âm. Cái cơ chế này nó tàn nhẫn ở cái sự vô hình của nó.
- Nếu bạn cầm trái phiếu trả lãi 2%, nhưng lạm phát thực tế ngoài xã hội nó là 6% ấy, thì mỗi năm dù bạn vẫn nhận lãi nhưng mà bạn mất 4% sức mua, tiền lãi thì nó vẫn nhận đủ thôi, tài khoản thì vẫn tăng số dư nhưng mà người nắm giữ thì đang nghèo đi một cách có hệ thống.
- Không cần phải tuyên bố vỡ nợ hay là can thiệp pháp lý, lãi suất thực âm là công cụ xóa nợ mạnh nhất lịch sử.
+ Nước Mỹ thì họ cũng từng dùng chính cách này hồi sau thế chiến thứ II, ép lợi suất trái phiếu xuống cực thấp và thả nổi lạm phát bùng nổ.
+ Thời đấy thì lãi suất thực có lúc nó âm tới 13%, nó đã giúp cắt giảm một nửa tỷ lệ nợ/GDP chỉ trong vòng có một thập kỷ.
+ Thời kỳ hoàng kim của thập niên 1950 thực chất được tài trợ bằng tới 2/3 sức mua bị bốc hơi của những người dân nắm giữ trái phiếu và các quỹ hưu trí.
X. Bức tranh này thì nó làm lộ rõ cái vết nứt chiến lược sâu sắc ngay tại thượng tầng Washington.
- Ở góc nhìn tái công nghiệp hóa của J.D. Vance, họ coi USD là lời nguyền tài nguyên, đã rút ruột nền sản xuất thực và việc làm trong nước để đổi lấy quyền lực tài chính ảo ảnh.
- Lối thoát duy nhất là chấp nhận từ bỏ vị thế bá quyền, phải hạ giá đồng USD để đưa nước Mỹ quay về với sản xuất vật chất thực.
- Ở góc nhìn toan tính duy trì hệ thống của giới kỹ trị, thì bộ máy tài chính và Phố Wall, họ không hề muốn từ bỏ cuộc chơi. Cái kế hoạch tráo nợ ngắn hạn và phổ cập USD số, nó là một cái nỗ lực kéo dài tuổi thọ của cái đế chế tài chính này thêm một chu kỳ nữa, bằng cách cắm rễ sâu vào túi tiền của hàng tỷ người dân toàn cầu.
- Điều này thì nó giải thích cho nhận định đầy nghịch lý của bộ trưởng Scott Bessent.
+ Khúc dạo đầu của cuộc tái cấu trúc rất có thể sẽ là một đợt tăng giá bùng nổ của USD, bởi lẽ khi mà địa chính trị biến động và tín dụng siết chặt, các định chế tài chính và các quốc gia đang ôm nợ bằng USD sẽ phải cạnh tranh nhau để gom tiền mặt mà trả nợ trước nguy cơ phá sản.
+ Cơn khát thanh khoản sẽ quét qua trước. Sự thoái trào hay là tái định hình lại quyền lực tiền tệ sẽ chỉ xuất hiện sau khi mà làn sóng thanh lý nợ hoàn tất.
- Quy luật của mỏ than tài nguyên trong lịch sử kinh tế luôn luôn bất biến. Người dân chỉ thực sự nhận ra tài sản và sức mua của mình đã vĩnh viễn biến mất, sau khi mà đoàn tàu chở của cải đã rời ga từ rất lâu rồi.