25/08/2026
🏖️ ❓ NIE WYKORZYSTAŁEŚ URLOPU – CZY PRACODAWCA MOŻE KAZAĆ CI IŚĆ NA WOLNE ?
„Masz jeszcze urlop. Od poniedziałku nie przychodzisz do pracy.”
👉 Czy pracodawca rzeczywiście może sam zdecydować, kiedy pracownik ma wykorzystać urlop ?
Nie zawsze. Wszystko zależy od tego, o jakim urlopie mówimy.
📅 URLOP BIEŻĄCY
Co do zasady urlopy są udzielane zgodnie z planem urlopów, a jeżeli pracodawca nie ustala planu – termin urlopu ustala po porozumieniu z pracownikiem.
Pracodawca powinien brać pod uwagę wnioski pracowników, ale również konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.
➡️ Nie oznacza to więc, że w dowolnym momencie może powiedzieć pracownikowi: „od jutra idziesz na urlop”, tylko dlatego, że np. chwilowo jest mniej pracy.
⏳ A CO Z URLOPEM ZALEGŁYM ?
Tu sytuacja robi się znacznie ciekawsza.
Niewykorzystanego urlopu należy udzielić pracownikowi najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego – wynika to z art. 168 Kodeksu pracy.
⚖️ W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, że pracodawca może zobowiązać pracownika do wykorzystania zaległego urlopu również bez jego zgody.
Jednocześnie stanowisko prawne PIP wskazuje na istotne rozróżnienie:
👉 pracodawca może zobowiązać pracownika do wykorzystania zaległego urlopu i egzekwować ten obowiązek,
👉 ale poza okresem wypowiedzenia nie powinien samowolnie narzucać pracownikowi konkretnego terminu urlopu wbrew jego woli.
Może natomiast zobowiązać pracownika do wskazania terminu wykorzystania zaległego urlopu w okresie przewidzianym przepisami.
📄 JEST JEDNA BARDZO WAŻNA SYTUACJA – OKRES WYPOWIEDZENIA
Tutaj przepisy są jednoznaczne.
Jeżeli pracownik znajduje się w okresie wypowiedzenia, pracodawca może udzielić mu urlopu, a pracownik ma obowiązek go wykorzystać.
Nie jest potrzebna zgoda pracownika.
Dotyczy to zarówno urlopu zaległego, jak i – w odpowiednim wymiarze – urlopu bieżącego.
📌 Podstawa prawna: art. 167¹ Kodeksu pracy.
🚫 A URLOP BEZPŁATNY ?
Tutaj odpowiedź jest prosta:
pracodawca nie może wysłać pracownika na urlop bezpłatny z własnej inicjatywy.
Urlopu bezpłatnego udziela się na pisemny wniosek pracownika.
Brak pracy w firmie nie daje pracodawcy prawa do powiedzenia:
❌ „Nie mamy dla Ciebie pracy, więc przez tydzień jesteś na bezpłatnym.”
💡 ZAPAMIĘTAJ
🏖️ urlop bieżący – co do zasady zgodnie z planem urlopów lub po porozumieniu z pracownikiem,
⏳ urlop zaległy – powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku,
📄 okres wypowiedzenia – pracodawca może udzielić urlopu bez zgody pracownika,
🚫 urlop bezpłatny – tylko na pisemny wniosek pracownika.
A jak jest u Was ? 🤔
Zdarzyło się Wam usłyszeć od szefa: „Masz urlop – od jutra zostajesz w domu” ?
