20/01/2026
Od połowy roku kolejne obowiązki dla przedsiębiorców.
Szanowny Przedsiębiorco, nie samym KSEF-em człowiek żyje… Rządzący uznali, że najwyraźniej za mało masz problemów z prowadzeniem działalności gospodarczej. Szykują więc kolejną rewolucję, i to taką, której rynek pracy jeszcze nie widział.
UWAGA – od 7 czerwca 2026 r. będziecie się musieli zajmować jawnością wynagrodzeń i ich przejrzystością, analizą i wdrażaniem działań naprawczych likwidujących „lukę płacową” oraz raportowaniem o jej występowaniu. A o co konkretnie chodzi?
1. Wartościowanie stanowisk
Podstawowym obowiązkiem wszystkich pracodawców, niezależnie od liczby zatrudnionych pracowników, będzie przeprowadzanie wartościowania stanowisk. Zadanie to będzie polegać na ocenie wartości pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku. W tym celu konieczne będzie określenie kryteriów i podkryteriów. Obowiązkowymi kryteriami będą: umiejętności, wysiłek, zakres odpowiedzialności i warunki pracy.
2. Przejrzystość wynagrodzeń
Kryteria służące ustalaniu wynagrodzeń będą miały charakter jawny, a pracodawcy będą mieli obowiązek zapewnienia pracownikom dostępu do informacji o kryteriach ustalania i progresji wynagrodzeń. Obowiązek ten będzie miał zastosowanie również do pracodawców zatrudniających mniej niż 50 pracowników, którzy powinni udostępniać informacje o kryteriach wzrostu wynagrodzeń na wniosek pracownika w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Pracownicy zyskają również uprawnienie do informacji o ich indywidualnym poziomie wynagrodzenia oraz średnich poziomach w podziale na płeć w ramach ich kategorii.
3. Sprawozdawczość
Obowiązek składania sprawozdań będzie miał zastosowanie w odniesieniu do pracodawców zatrudniających co najmniej 100 pracowników w roku kalendarzowym w przeliczeniu na pełne etaty. Katalog informacji objętych sprawozdaniem pozostaje tożsamy z katalogiem wynikającym z unijnej dyrektywy, którą implementujemy. Pierwsze sprawozdanie z luki płacowej będą musieli złożyć pracodawcy zatrudniający co najmniej 150 pracowników w terminie do dnia 7 czerwca 2027 r. (za okres od 7 czerwca 2026 do 31 grudnia 2026 r.). Pracodawcy zatrudniający co najmniej 250 pracowników będą musieli składać sprawozdanie corocznie, a pracodawcy zatrudniający od 100 do 249 pracowników co trzy lata. Liczba pracowników będzie obejmować również pracowników tymczasowych. Sprawozdanie będzie trzeba złożyć do 31 marca danego roku.
4. Wspólna ocena wynagrodzeń
W przypadku stwierdzenia luki płacowej wynoszącej co najmniej 5% w danej kategorii pracodawca będzie musiał przeprowadzić wspólną ocenę wynagrodzeń w konsultacji ze stroną pracowniczą. Z obowiązku tego będzie zwolniony, jeżeli uzasadni lukę płacową na podstawie obiektywnych kryteriów lub podejmie skuteczne działania zaradcze w terminie 6 miesięcy. Uznanie, czy luka płacowa została należycie uzasadniona lub czy wdrożono skuteczne środki zaradcze, będzie wymagało zgody strony pracowniczej. Środki oraz działania zaradcze wynikające ze wspólnej oceny wynagrodzeń pracodawca będzie musiał wdrożyć w ciągu 8 miesięcy.
UWAGA – Państwowa Inspekcja Pracy zyska uprawnienie do występowania za zgodą pracownika o roszczenia wynikające z naruszenia zasady równego traktowania. Roszczenia te będą obejmować prawo do odszkodowania lub zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Odszkodowanie powinno przy tym obejmować pełne odzyskanie zaległego wynagrodzenia i innych utraconych składników. Co szczególnie istotne, w sytuacji gdy pracodawca naruszy obowiązki związane z przejrzystością wynagrodzeń, na pracodawcy będzie spoczywał obowiązek udowodnienia, że kierował się obiektywnymi powodami nawet, jeżeli osoba zarzucająca naruszenie zasady równego traktowania nie uprawdopodobni dyskryminacji. Zasada ta nie będzie miała jednak zastosowania, gdy pracodawca udowodni, że naruszenie obowiązków było niezamierzone i marginalne. Będzie was można także przykładnie ukarać.
Konsekwencją naruszenia przepisów ustawy może być kara grzywny w kwocie od 3 000 zł do 50 000 zł, która będzie mogła zostać nałożona na pracodawcę lub działającą w jego imieniu osobę.
To wszystko zaplanował nasz rząd, przyjmując do polskiego prawa dyrektywę unijną, w której zawarto także, że państwa członkowskie mogą zwolnić pracodawców zatrudniających mniej niż 50 pracowników z obowiązku związanego z progresją wynagrodzeń.
Ci, którzy w kampanii wyborczej podkreślali, jak bardzo zależy im na polskich przedsiębiorcach, wykazali jednak proletariacką gorliwość oraz bezkompromisowość i... zrezygnowali z tego zwolnienia.
