Income Tax - IRS Knowledge for Burmese in USA

W2 and Form 1099

Form 1099 ဆိုတာက တစ်မျိုးတည်းရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။အမျိုးအစားများစွာရှိပါတယ် (အကြမ်းဖျင်း ၁၅ မျိုးကျော်ရှိပါတယ်)။ အများဆုံးတွေ့ရတဲ့
အသုံးများတဲ့ 1099 အမျိုးအစားများကတော့

1. Form 1099-NEC
Independent contractor (freelancer) ကိုပေးတဲ့ ဝင်ငွေ အတွက်

2. Form 1099-MISC
Rent, prize, award စတဲ့ ဝင်ငွေများအတွက်

3. Form 1099-INT
ဘဏ်အတိုးဝင်ငွေတွေအတွက်

4. Form 1099-DIV
stock shares အမြတ်ဝင်ငွေတွေအတွက်

5. Form 1099-R
401k / IRA ထုတ်ယူမှု အတွက်

6. Form 1099-K
PayPal / Stripe / Square တို့လို payment platform ဝင်ငွေတွေအတွက် ဖြစ်ကြပါတယ်။

$600 ထပ်နည်းရင် ဥပမာ company ဘက်က အဆောက်အဦးက မှန်တခုခုကို contractor နဲ့ပြင်တယ်ထားပါစို့။ company ဘက်ကတော့ နှစ်ကုန်ရင် အဲ့ contractor ကို ကုန်ကျစရိတ်က $600 ထပ်နည်းတဲ့အတွက် Form 1099- NEC ထုတ်ပေးမှာ၊ ပို့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ $600 နှင့် $600 အထက်ကုန်ကျစရိတ်ရှိတဲ့ သူကိုသာ သက်ဆိုင်ရာ Form 1099 ထုတ်ပေးမှာပါ။
ဒါပေမဲ့ contractor ဘက်ကတော့ $100 income ပဲရှိသည်ဖြစ်စေ၊ $599 ပဲရသည်ဖြစ်စေ IRS ကို အခွန် filing လုပ်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။

1099 vs W2 ကွာခြားချက်

Form W2 ဆိုတာကတော့
Employee တွေအတွက် လစာပေးကတည်းကနေ

* Federal tax
* State tax
* Social Security
* Medicare
စတဲ့ tax တွေကို Employer ဘက်ကနေ တစ်ခါတည်းကြိုတင်ဖြတ်ပြီးသားပါ။ Bi Monthly ပေးတယ်ဆိုပေးတဲ့ payslip တိုင်းကနေ သက်ဆိုင်ရာ tax တွေအကုန်ဖြတ်ထားပြီးသားပါ။

နှစ်ကုန်ရင် ကိုယ်က IRS filing လုပ်ပေးပြီး federal နှင့် state tax အတွက် ကိုယ်တစ်နှစ်လုံးစာရတဲ့ total income ပေါ်မှာ tax bracket ဘယ်လောက် % ပေးရမလဲပေါ်မူတည်ပြီး payslip တစ်ခုဆီတိုင်းမှာ ကိုယ်ပေးထားတဲ့ တစ်နှစ်လုံးစာ total amount နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး government ကိုကိုယ်ကထပ်ဆောင်ဖို့လိုလား၊ government ဆီက refundပြန်ရမလား သိရမှာပါ။

မိမိကထပ်ပေးရမလား၊ မိမိပြန်ရမလားဆိုတာကတော့
မိမိက taxကို
- Single
- Married Separately
- Married Jointly
- Head of Household
- Qualifying Widow(er) (surviving spouse)
ဘယ် filing status နဲ့ဆောင်လဲအဲ့ဒါတွေအပြင်

မိမိတစ်နှစ်လုံးရတဲ့ income ဟာ low income rate လို့သတ်မှတ်ထားတဲ့ income အောက်ရောက်နေလား?
Medical Expenses တွေ များများရှိလား?
CTC - child tax credit ရနိုင်လား?
မိမိကို မှီခိုနေထိုင်တဲ့ Dependent and Parents ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိလဲ?
မိသားစုထဲမှာ Disabled Person ရှိလား စတဲ့ စတဲ့အချက်တွေပေါ်မူတည်ပါတယ်။

စတဲ့စတဲ့ အချက်တွေအများကြီးမို့ သက်သက်ရေးပါမယ်။

1099 ဆိုတာကတော့ Independent contractor / self-employed etc ဆောင်ရတဲ့ type ဖြစ်ပါတယ်။
အခွန်ကို
* တစ်နှစ်လုံးစာတွက်ပြီးပေးရမယ်
* Self-employment tax (Social Security + Medicare 15.3%) ကို ကိုယ်တိုင်ပေးရမယ်
* နှစ်ကုန်ရင် အခွန်အကုန်လုံးပေါင်းဆောင်ရမှာပါ။
1099 မှာလည်း taxable income ကနေ expenses အနေနဲ့ နှုတ်လို့ရတဲ့ အချက်တွေအများကြီးရှိပါတယ်နော်။

နောက်အပိုင်းမှာ taxable income ထဲကနေ နှုတ်လို့ရတဲ့ expenses တွေကိုသီးသန့်ရေးပေးမှာပါ။

ဒီစာလေးကိုဖတ်လို့ တခုခု ဗဟုသုတရသွားတယ်ဆိုရင် like and share လေးလုပ်ပေးပါနော်။ ကျေးဇူးပါရှင့်။

with love Aye Mon (Monica)

2025 အတွက် Personal Income Tax Filers တွေအတွက် standard deduction Amount တွေကတော့

Single Filing - $15750
Married Separately Filing - $15750
Married Jointly Filing (MJF) - $31500
Qualifying Surviving Spouse (QSS) - $31500
Head of Household Filing (HOH)- $23625

QSS and HOH filing status တွေကတော့ ဘယ်အချက်တွေနဲ့ကိုက်ညီရင် ဘယ် filing type ကိုသံုးရမလဲဆိုတာ သက်သက် post မှာ ရေးပေးပါမယ်။

Deduction တွေအကြောင်းဆက်ကြပါစို့။

Additional deduction အနေနဲ့ဆိုရင်တော့
အသက် 65/ 65 အထက် or Blind တခုခုဆိုရင်
- Single/ Head of Household filer တွေအတွက် $2000 ထပ်နှုတ်လို့ရမှာဖြစ်ပြီး
- Married jointly filer တွေက တစ်ယောက်အတွက် $1600 ထပ်နှုတ်လို့ရပါတယ်။ နှစ်ယောက်လုံးက 65 or 65 အထက် or blind ဆိုရင်တော့ နှစ်ဆ $3200 နှုတ်လို့ရပါတယ်။

အသက် 65/ 65 အထက် and Blind နှစ်ခုလုံးဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့
- Single/ Head of Household filer တွေအတွက် နှစ်ဆ $4000 ထပ်နှုတ်လို့ရမှာဖြစ်ပြီး
- Married jointly filer တွေက တစ်ယောက်အတွက် $3200 ထပ်နှုတ်လို့ရပါတယ်။ နှစ်ယောက်လုံးက 65 or 65 အထက် and blind ဆိုရင်တော့ နှစ်ယောက် နှစ်ဆ $6400 နှုတ်လို့ရပါတယ်။

2025 ခုနှစ်မှာ Senior တွေအတွက် Senior Bonus: "One, Big, Beautiful Bill" ဥပဒေအရ 2025 ကနေ 2028 တစ်လျှောက် အသက် 65 or အသက် 65 အထက်တွေဆိုရင် နောက်ထပ် Single filing ဆို addition deduction အနေနဲ့ $6000 ထပ်နှုတ်လို့ရပြီး married filing ဆို နှစ်ယောက်လုံး qualify ဖြစ်ရင်နှစ်ဆ$12000 ထပ်နှုတ်လို့ရမှာပါ။

How much is the Enhanced Standard Deduction?
Filing Status Original Senior Deduction OBBB Boost New Senior Deduction
Single $17,750 $6,000 $23,750
Married (Both) $35,500 $12,000 $47,500

အဲ့ဒီထပ်တိုးလာတဲ့ standard deduction ကိုထပ် claim ဖို့က သက်သက် separate filing လုပ်စရာမလိုပါဘူး။
IRS form 1040 or 1040- SR မှာ အသက်65 or 65 အထက်ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ box ကို click နှိပ်ပေးရင်ရပါပြီ။
အဲ့ဒီ ထပ်တိုး $6000 လျှော့ပေါ့ခွင့်က Single filer အတွက် year income 75,000 ကျော်တဲ့သူတွေနှင့် Married filing $150,000 ကျော်တဲ့ သူတွေကတော့ ခံစားခွင့် amount ကအဲ့ထက် နည်းသွားမှာပါ။

Standard deduction: Dependent of other
Tax payer ကိုယ်တိုင်ပေးတဲ့လူတစ်ယောက်က တခြား tax payer တွေအတွက်လည်း dependent ဖြစ်တယ်ဆိုရင်….
Eg. 17 နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ သမီးက ခုမှ ကျောင်းတက်နေတုန်း part-time job လုပ်တယ်၊ သူကိုယ်တိုင်ကလည်း tax payer၊ ဒါပေမဲ့ သူမိဘတွေ filing ထဲမှာလည်း dependent အနေနဲ့ ပါနေတဲ့ သူတစ်ယောက် ဆိုပါစို့။
အခုပြောမဲ့ ဟာက standard deduction ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီ deduction က part-time job လုပ်တဲ့သမီးရဲ့ tax filing ထဲက နှုတ်လို့ရမဲ့ amount ကိုပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ မိဘတွေနှုတ်လို့ရတဲ့ amount မဟုတ်ပါဘူး။
Deduction amount က $1300 or Earned Income plus $450 compare လုပ်ပြီး များရာကိုယူရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ regular standard deduction amount ထက် earned income plus $450 ကများနေတယ်ဆိုရင်တော့ Regular standard deduction amount ကိုသာယူရမှာဖြစ်ပါတယ်။

နောက်အပိုင်းတွေမှာ တခြားအပိုရမဲ့ Tax Credit (eg. CTC, EITC etc.)တွေအပြင် Innocent Spouse Relief & Injured Spouse Relief အကြောင်းတွေပါရှင်းပြသွားပါမယ်။

Tax အကြောင်းစိတ်ဝင်စားတယ်၊ ဒီစာလေး ဖတ်လို့တခုခု ဗဟုသုတရသွားတယ်ဆို like and share လေးလုပ်ပေးပါနော်။ ကျေးဇူးပါရှင့်။

with love Aye Mon (Monica)