AKG & CO.

बाढी पीडितका लागि सहयोग गरौ
प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा रकम जम्मा गरौं

जति जम्मा गर्छौ
तेति नै कर लाग्ने आय/आम्दानीमा छुट लिनुस

Tax Clearance (कर चुक्ता) Certificate
अब Online बाटै प्रिन्ट गर्ने सकिने 👇

नेपाल सरकार, वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागद्वारा जारी "अनिवार्य सूचीकृत हुने सम्बन्धी जरुरी सूचना"।

ई-कमर्स वा डिजिटल माध्यमबाट व्यवसाय सञ्चालन गर्ने सम्पूर्ण व्यवसायीहरूले ऐन बमोजिम विभागमा सूचीकृत भएर मात्र कारोबार गर्नुहुन अनुरोध गरिन्छ।

📢 Attention ! 📊
​कुनै पनि व्यवसायमा लगानी (Investment) गर्नु वा त्यसलाई खरिद (Acquisition) गर्नु अघि बाहिर देखिने नाफा वा वासलात (Balance Sheet) को अंक मात्र हेरेर निर्णय लिनु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।

🤔Investors & Business Leaders को नजरबाट हेर्दा, लगानी गर्नुअघि वित्तीय विवरणको गहिरो विश्लेषण र Due Diligence गर्नु अत्यावश्यक हुन्छ।

​कम्पनीमा लगानी वा एक्विजिसन गर्नुअघि ध्यान दिनैपर्ने मुख्य कुराहरू तल प्रस्तुत गरिएको छ:

​🔍 १. Financial Statement Analysis (वित्तीय विवरण विश्लेषण)

​१️⃣ Quality of Earnings (नाफाको गुणस्तर):
​Profit & Loss मा देखिएको नाफा मुख्य व्यवसाय (Core Operations) बाटै भएको हो कि कुनै एकपटक मात्र हुने सम्पत्ति बिक्री (Asset Sale) बाट?

​२️⃣ Cash Flow vs Profit Checklist:
​Income Statement मा नाफा बढेको देखिए पनि यदि Operating Cash Flow ऋणात्मक (Negative) छ भने, त्यो कागजी नाफा मात्र हुन सक्छ। पैसा उधारोमा मात्र थन्किएको छ भन्ने बुझ्नुपर्छ।

​३️⃣ Asset Quality & Receivables:
​उठ्न बाँकी उधारो (Receivables) कति पुरानो छ? ६ महिना वा १ वर्षभन्दा पुराना उधारोहरू डुब्ने (Bad Debts) जोखिम उच्च हुन्छ।

​४️⃣ Debt & Interest Coverage:
​Debt-to-Equity Ratio कति छ? र कम्पनीले कमाएको नाफाले ऋणको ब्याज सजिलै तिर्न सक्छ कि सक्दैन (Interest Coverage Ratio)?

​🛡️ २. M&A Due Diligence (खरिद वा लगानी अघिको सूक्ष्म जाँच)
​वित्तीय विवरणभन्दा बाहिर गएर यी ५ कुरामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ:

​✅ Tax & Legal Exposures:
विगतका वर्षहरूको आयकर (Income Tax), VAT, र TDS सही समयमा दाखिला भएको छ कि छैन? भविष्यमा ठूलो Tax Demand वा Legal Fine आउने जोखिम छ/छैन?

​✅ Customer Concentration Risk:
कुल बिक्रीको ठूलो हिस्सा (जस्तै ४०-५०%) २-३ वटा मात्र ग्राहकमा निर्भर छ भने, एउटा ग्राहक गुम्दा पनि पुरै व्यवसाय संकटमा पर्न सक्छ।

​✅ Key Person Dependency:
व्यवसाय प्रणाली (System & SOPs) मा आधारित छ कि केवल १-२ जना संस्थापक (Founders) को व्यक्तिगत पहुँचमा मात्र? खरिदपछि संस्थापक बाहिरिँदा व्यवसाय चल्छ/चल्दैन?

​✅ Intellectual Property (IP):
कम्पनीको ब्रान्ड, ट्रेडमार्क, सफ्टवेयर, वा पेटेन्ट कम्पनीकै नाममा कानूनी रूपमा दर्ता छ/छैन?

​✅ Hidden & Contingent Liabilities:
कर्मचारीको उपदान (Gratuity), सञ्चित बिदा, वा अदालतमा विचाराधीन मुद्दाको सम्भावित दायित्व हिसाब गरिएको छ कि छैन?

​💡 Pro Tip for Investors:
कम्पनी खरिद गर्दा जोखिम घटाउन कुल खरिद रकममध्ये केही अंश (जस्तै २०-३०%) Escrow Account मा राख्ने वा भविष्यको सञ्चालन लक्ष्य (Performance Targets) पूरा भएपछि मात्र भुक्तानी गर्ने (Earn-out Clause) गरी सम्झौता तयार पार्नु बुद्धिमानी हुन्छ।

​📌

नेपालमा कम्पनी ऐन, कर कानुन र रणनीतिक वित्तीय व्यवस्थापन?
📌नयाँ तथा स्थापित उद्यमीले जान्नै पर्ने ६ मुख्य विषयहरू! 🇳🇵👇

​व्यवसाय सुरु गर्नु वा बढाउनु केवल सामान वा सेवा बिक्रीमा मात्र सीमित हुँदैन। नेपालको कानुनी तथा वित्तीय संरचनाभित्र रहेर सही तरिकाले हिसाब-किताब नराख्दा पछि ठूलो जरिवाना, कानुनी उल्झन वा व्यावसायिक नोक्सानी खेप्नुपर्ने हुन्छ।

​यस्ता जोखिमबाट बच्न कम्पनी ऐन, कर छुट तथा रणनीतिक विश्लेषण (SWOT & TOWS) सम्बन्धी यी महत्त्वपूर्ण विषयहरू बुझ्न आवश्यक छ:

​🔹 १. हिसाब-किताब कसरी राख्ने? (Accrual & NAS/NFRS Standards)
​कम्पनी ऐन, २०६३ तथा आयकर ऐन, २०५८ ले प्रत्येक दर्तावाल संस्था वा कम्पनीलाई अनिवार्य रूपमा व्यवस्थित हिसाब-किताब राख्न निर्देश गरेको छ:
​Accrual Accounting System (प्रोद्भुत आधार): नगद प्राप्त वा भुक्तानी भएको समयमा मात्र नभई कारोबार वा दायित्व सिर्जना हुनासाथ (कारोबार भएकै मितिमा) हिसाब लेखांकन गर्नुपर्छ।

​NFRS / NAS को पालना: कम्पनीहरूको आकार र प्रकृति अनुसार नेपाल वित्तीय प्रतिवेदन मान (NFRS) वा साना तथा मझौला संस्थाका लागि तय गरिएको (NAS for SMEs) ढाँचामा वित्तीय विवरण (Financial Statements) तयार गर्नुपर्छ।
​अनिवार्य रजिस्टरहरू: खरिद खाता (Purchase Register), बिक्री खाता (Sales Register) र मौज्दात खाता (Stock Register) अद्यावधिक राख्नुपर्छ।

​🔹 २. कम्पनी ऐन अनुसार अनिवार्य Corporate Governance & Compliances
​प्राइभेट वा पब्लिक लिमिटेड कम्पनीहरूले वर्षभरि पालन गर्नुपर्ने मुख्य कानुनी दायित्वहरू:
​Share Register & Board Minutes: सेयरधनी विवरण, सेयर लगत र सञ्चालक समितिका बैठकका निर्णयहरू (Minutes Book) स्पष्ट रूपमा अद्यावधिक गर्नुपर्छ।
​वार्षिक साधारण सभा (AGM): आर्थिक वर्ष समाप्त भएको ६ महिनाभित्र (पुस मसान्तसम्म) AGM सम्पन्न गरी लेखापरीक्षण प्रतिवेदन कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालय (OCR) मा पेस गर्नुपर्छ।
​धारा ५१ अनुसारको विवरण: सेयर संरचना, सञ्चालकहरूको नामावली र लेखापरीक्षण भएको वित्तीय स्थिति OCR को अनलाइन पोर्टलमा अनिवार्य अपलोड/पेस गर्नुपर्छ।

​🔹 ३. बजेट तथा कर कानुन अन्तर्गत उपभोग गर्न सकिने कर छुट (Tax Reliefs & Benefits)
​नेपाल सरकारले विभिन्न बजेट तथा आर्थिक ऐनमार्फत उद्यमीहरूलाई आकर्षक सुविधाहरू दिएको छ, जसको रणनीतिक उपयोगले वैधानिक रूपमा करको भार घटाउन सकिन्छ:
​
​सञ्चित नोक्सानी समायोजन (Loss Carry Forward): व्यवसायमा भएको नोक्सानीलाई आगामी ७ आर्थिक वर्षसम्म (विशेष उद्योग/जलविद्युत्को हकमा १२ वर्षसम्म) नाफासँग समायोजन (Offset) गरी कर घटाउन सकिन्छ।
​त्वरित ह्रासकट्टी (Accelerated Depreciation): स्थायी सम्पत्तिमा आयकर ऐनको अनुसूची-२ अनुसार थप ह्रासकट्टी दाबी गरी वैधानिक रूपमा करयोग्य आय घटाउन सकिन्छ।

​🔹 ४. कस्तो व्यवसायलाई चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट (CA) वा एक्सपर्टको सल्लाह अनिवार्य हुन्छ?

​यदि तपाईंको व्यवसाय तलका मध्ये कुनै पनि श्रेणीमा पर्छ भने, CA वा विषयविज्ञको सल्लाह र परामर्श बिना अगाडि बढ्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ:
​कम्पनी रजिस्ट्रार (Pvt Ltd / Public Ltd) मा दर्ता भएका संस्था: OCR र IRD को दोहोरो कम्प्लायन्स पूरा गर्न र कानुनी कारबाहीबाट बच्न।
​VAT, TDS तथा वैदेशिक लगानी (FDI) भएका व्यवसाय: जटिल कर संरचना, अग्रिम कर कट्टी (TDS) र ट्रांसफर प्राइसिङ (Transfer Pricing) का नियम बुझ्न।
​वित्तीय स्रोत (Bank Loan / Investor) जोहो गर्ने सोचमा रहेका: बैंक कर्जा, भेन्चर क्यापिटल वा इक्विटी फन्डिङका लागि वैज्ञानिक Financial Projection, Cash Flow Analysis र Business Valuation तयार पार्न।
​व्यावसायिक विस्तार र पुनर्संरचना (Mergers & Acquisitions) गर्न खोज्ने: व्यवसायको दायरा बढाउँदा वा पुनर्संरचना गर्दा कानुनी तथा वित्तीय सुरक्षा सुनिश्चित गर्न

​🔹 ५. CA / वित्तीय विशेषज्ञबाट कसरी गर्ने व्यवसायको SWOT र TOWS Analysis?
​व्यावसायिक रणनीति बनाउन अनुभवी चार्टर्ड एकाउन्टेन्टले तपाईंको व्यवसायको SWOT & TOWS Analysis गरी स्पष्ट कार्यदिशा तय गरिदिन्छन्:
​S - Strengths (सबल पक्ष): कम्पनीको वित्तीय मजबुती, बलियो नगद प्रवाह (Cash Flow), र Cost-effective सञ्चालन ढाँचाको पहिचान।
​W - Weaknesses (दुर्बल पक्ष): आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली (Internal Control) को कमी, उच्च सञ्चालन खर्च, वा कर कम्प्लायन्समा हुन सक्ने गल्तीहरूको पहिचान।
​O - Opportunities (अवसर): सरकारले दिएका कर छुट (Tax Relief), नयाँ बजार, सहुलियतपूर्ण कर्जा र वैदेशिक लगानीका अवसरहरूको सदुपयोग।
​T - Threats (जोखिम/चुनौती): नीतिगत परिवर्तन, करको जरिवाना, बजारको मन्दी वा तरलता (Liquidity) को संकट।
​💡 TOWS Matrix को प्रयोग:
वित्तीय तथ्याङ्कका आधारमा सबल पक्ष र अवसरलाई जोडेर SO Strategy (Aggressive Expansion), र आन्तरिक कमजोरीलाई हटाउँदै जोखिम घटाउने WT Strategy (Defensive Strategy) तयार पारिन्छ।

​📢 निष्कर्ष:
व्यवसाय चलाउनु भनेको केवल सामान वा सेवा बेच्नु मात्र होइन; सही वित्तीय अनुशासन, कानुनी प्रक्रिया पालना र रणनीतिक योजना बनाउनु पनि हो। सही समयमा चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट वा वित्तीय विज्ञको सल्लाह लिँदा कानुनी जरिवानाबाट जोगिनुका साथै करको वैधानिक बचत गरी व्यवसायलाई द्रुत गतिमा अगाडि बढाउन सकिन्छ।
​परामर्श र सही दिशा आजै तय गरौँ—आफ्नो व्यवसायलाई सुरक्षित, पारदर्शी र नाफामूलक बनाऔँ! 💼📈
​
​

नेपालमा नयाँ व्यवसाय/फर्म/कम्पनी सुरु गर्दै हुनुहुन्छ?
📌 ध्यान दिनुपर्ने कानुनी, कर तथा लेखासम्बन्धी सम्पूर्ण जानकारी! 🇳🇵👇

​तपाईं नयाँ व्यवसाय सुरु गर्ने सोचमा हुनुहुन्छ वा सञ्चालन गरिरहनुभएको छ भने कानुनी झन्झट, करको जरिवाना र जोखिमबाट बच्न यी विषयहरू अनिवार्य जान्नै पर्छ।

​🔹 १. व्यवसाय सुरु गर्दा चाहिने ११ मुख्य पूर्वाधार तथा कागजातहरू:

​1️⃣ व्यवसाय दर्ता प्रमाणपत्र: निकाय अनुसार (कम्पनी रजिस्ट्रार, वाणिज्य, घरेलु वा वडा) दर्ता प्रमाणपत्र।

2️⃣ PAN / VAT प्रमाणपत्र: आन्तरिक राजस्व कार्यालयबाट प्राप्त स्थायी लेखा नम्बर वा भ्याट प्रमाणपत्र।

3️⃣ वडा कार्यालय दर्ता/अनुमति: व्यवसाय सञ्चालन हुने सम्बन्धित स्थानीय वडाको दर्ता र अनुमति पत्र।

4️⃣ करपाटी (Tax Plate):

​🟢 हरियो करपाटी: VAT मा दर्ता भएकाका लागि।

​🟡 पहेंलो करपाटी: PAN मा मात्र दर्ता भएकाका लागि।

5️⃣ क्षेत्रगत अनुमति/लाइसेन्स:

​खाद्य/पेय पदार्थ: DFTQC

​फार्मेसी/औषधि: DDA

​ट्राभल/टुर: पर्यटन विभाग

​उद्योग: उद्योग विभाग

6️⃣ आधिकारिक VAT/PAN बिल प्याड: स्वीकृत ढाँचाको बिल प्याड।

7️⃣ अनिवार्य रजिस्टरहरू: खरिद खाता (Purchase), बिक्री खाता (Sales) र मौज्दात खाता (Stock Register)।

8️⃣ नापतौल प्रमाणीकरण: जोख्ने/नाप्ने मेसिन गुणस्तर तथा नापतौल विभागबाट जाँच (Stamping) गराएको हुनुपर्ने।

9️⃣ मूल्य सूची (Price List): ग्राहकले स्पष्ट देख्ने गरी मूल्य सूची टाँसिएको हुनुपर्ने।

🔟 सामाजिक सुरक्षा कोष (SSF): १ जना मात्र कर्मचारी भए पनि SSF मा दर्ता अनिवार्य।

1️⃣1️⃣ व्यावसायिक बैंक खाता (Business Bank Account): व्यक्तिगत QR वा खातामा व्यवसायको रकम संकलन गर्न पाइँदैन।

​🔹 २. कुन व्यवसाय कहाँ दर्ता गर्ने?

​🏠 साना खुद्रा व्यवसाय (चिया पसल, डेरी, सलुन): स्थानीय वडा कार्यालय।

​🧵 साना उत्पादनमूलक उद्योग (फर्निचर, गार्मेन्ट): घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालय।

​📦 थोक व्यापार, आयात-निर्यात र अनलाइन व्यापार: वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभाग।

​🏢 ठूलो लगानी वा धेरै सेयरधनी हुने व्यवसाय: कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालय (Pvt. Ltd. / Public Ltd.)।

​🔹 ३. अद्यावधिक आयकर स्ल्याब (FY 2083/84 Update - Individual/Sole Firm):

​(नेपाल सरकारले एकल र दम्पतीको फरक स्ल्याब हटाई सबैका लागि एकीकृत दर लागू गरेको छ)

​💵 पहिलो रु. १० लाखसम्म: १% (SSF मा दर्ता भएका कर्मचारीलाई छुट)

​💵 रु. १० लाख देखि १५ लाखसम्म: १०%

​💵 रु. १५ लाख देखि २५ लाखसम्म: २०%

​💵 रु. २५ लाख देखि ४० लाखसम्म: २७%

​💵 रु. ४० लाख भन्दा बढी: २९% (अधिकतम सीमा)

​(नोट: प्राइभेट लिमिटेड कम्पनीहरूका लागि संस्थागत कर/Corporate Tax दर २५% कायम छ।)

​🔹 ४. VAT र TDS सम्बन्धी मुख्य नियमहरू:

​🔄 VAT अनिवार्य हुने थ्रेसहोल्ड:

​वस्तु (Goods): विगत १२ महिनामा रु. ५० लाख भन्दा बढीको कारोबार।

​सेवा (Services): विगत १२ महिनामा रु. ३० लाख भन्दा बढीको कारोबार।

​💸 अग्रिम कर कट्टी (TDS):

​घरभाडा TDS: १०%

​परामर्श/सेवा शुल्क: PAN बिलमा १५%, VAT बिलमा १.५%

​सामान आपूर्ति (रु. ५०,००० भन्दा बढी): १.५%

​TDS रकम महिना समाप्त भएको २५ दिनभित्र दाखिल गरिसक्नुपर्छ।

​📊 किस्ताबन्दी कर (Sec 94): वार्षिक रु. ७,५०० भन्दा बढी आयकर दायित्व हुनेले पुस मसान्त (४०%), चैत मसान्त (७०%), र असार मसान्त (१००%) भित्र दाखिल गर्नुपर्छ।

​🔹 ५. बजेट मार्फत उपलब्ध मुख्य कर छुट तथा सुविधाहरू:

​🚀 स्टार्टअप: मान्यता प्राप्त नयाँ उद्यमीलाई सुरुवाती ५ वर्षसम्म आयकरमा १००% छुट।

💻 IT तथा सफ्टवेयर निर्यात: IT र डिजिटल सेवा निर्यात गरी विदेशी मुद्रा भित्र्याउने व्यवसायलाई आयमा ५०% सम्म कर छुट।

🌾 कृषि तथा प्रशोधन उद्योग: कृषिजन्य, फलफूल र पशुपालनमा आधारित उद्योगहरूलाई ५०% देखि ७५% सम्म कर छुट।

🏭 उत्पादनमूलक उद्योग: नियमित करमा २०% छुट (प्रभावकारी दर २०%)।

☀️ हरित ऊर्जा: जलविद्युत्, सौर्य र EV कम्पोनेन्ट उद्योगलाई सुरुका १० वर्ष १००% र थप ५ वर्ष ५०% कर छुट।

​🔹 ६. वार्षिक Compliance र लेखा अनुशासन:

​📑 Accrual Accounting: हिसाब नगदमा नभई प्रोद्भुत (Accrual) आधारमा राख्नुपर्छ।

​💳 बैंकिङ च्यानल:पहिला एक पटकमा रु. ५०,००० सम्म नगद भुक्तानी गर्दा खर्च दाबी गर्न पाइने व्यवस्था भएकोमा त्यसलाई घटाएर नयाँ नियम लागू गरिएको छ।

​त्यसैले, अब व्यावसायिक खर्च दाबी गर्नका लागि रु. २५,०००/रु. ५,००० (संशोधित सीमा) भन्दा बढीको भुक्तानी अनिवार्य रूपमा चेकमार्फत वा डिजिटल बैंकिङ च्यानलबाटै गर्नुपर्छ।

​📅 वार्षिक बुझारथ: साउन-असोजभित्र Audit गराएर असोज मसान्तभित्र IRDPortal मा आयकर विवरण (Tax Return) बुझाउनुपर्छ।

​💡 सल्लाह: व्यवसाय दर्ता गर्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन; नियमित कर दाखिला र सही लेखापरीक्षणले नै व्यवसायलाई जरिवाना र कानुनी झन्झटबाट जोगाउँछ।

​

मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT) विवरण संशोधन गर्ने तरिका

📢 सूचना | कम्पनी सचिव नियुक्ति

कम्पनी ऐन, २०६३ को दफा १८५ अनुसार, रु. १ करोड वा सोभन्दा बढी चुक्ता पूँजी भएको कम्पनीले योग्य नेपाली नागरिकलाई कम्पनी सचिव नियुक्त गर्नु अनिवार्य छ।

आफ्नो कम्पनी कानुनी रूपमा अनुपालन (Compliance) मा छ/छैन भन्ने सुनिश्चित गर्नुहोस्।

असारको विद्युतको Bill मा भ्याट आकर्षित नहुने सम्बन्धमाआन्तरिक राजस्व विभागद्वारा स्पष्टोक्ती ।

नयाँ आर्थिक वर्ष २०८३/८४ सुरु भयो,
आजै गर्नुपर्ने महत्वपूर्ण कामहरू

✅ नयाँ आर्थिक वर्षको बिल/चलानी (Invoice) नम्बर १ बाट सुरु गर्नुहोस्।

✅ लेखा प्रणाली (Accounting Software) मा नयाँ आर्थिक वर्ष (2083/84) Create/Open गर्नुहोस्।

✅ सुरुवाती मौज्दात (Opening Stock) र Opening Balance अद्यावधिक गर्नुहोस्।

✅ बैंक, नगद तथा देनदारी/लिनदारी खाताको Opening Balance मिलाउनुहोस्।

✅ TDS, VAT तथा अन्य कर सम्बन्धी नयाँ रेकर्ड व्यवस्थित रूपमा सुरु गर्नुहोस्।

✅ नयाँ आर्थिक वर्षका लागि बजेट, बिक्री लक्ष्य (Sales Target) र खर्च योजना तयार गर्नुहोस्।

✅ आवश्यक परे Letterhead, Quotation, Invoice Format मा आर्थिक वर्ष अद्यावधिक गर्नुहोस्।

✅ कर तथा कानुनी अनुपालन (Compliance) का महत्वपूर्ण मितिहरू (Tax Calendar) तयार गरी कार्यालयमा राख्नुहोस्।

✅ कर्मचारीको तलब, कर कट्टी (TDS) तथा सामाजिक सुरक्षा कोष (SSF) सम्बन्धी विवरण अद्यावधिक गर्नुहोस्।

✅ आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का बाँकी कर, विवरण तथा लेखापरीक्षण (Audit) सम्बन्धी कार्यतालिका बनाउनुहोस्।